Λάιστα, το πιο απομακρυσμένο Ζαγοροχώρι

Γενική άποψη του χωριού από την πλατεία με τον πλάτανο και την εκκλησία των Ταξιαρχών.

		πανοραμική περιήγηση 360°

Τοπίο λίγο έξω αλό τη Λάιστα.


βρες το στο χάρτη	πανοραμική περιήγηση 360°	πρόσθεσε πληροφορίες ή σχόλια

Λάιστα

Η Λάιστα είναι ένα από τα βλαχόφωνα χωριά του Ζαγορίου με υψόμετρο 1020 μ. και διοικητικά ανήκει στον Δήμο Τύμφης. Είναι ο τρίτος σε μέγεθος οικισμός του δήμου αλλά και ο πιο απομακρυσμένος καθώς απέχει 80 χλμ από τα Ιωάννινα.

Ο οικισμός χρονολογείται από το 1580 και κατά τον 18ο και 19ο αιώνα γνώρισε περίοδο μεγάλης ακμής. Αποτελούσε την μοναδική κωμόπολη του Ζαγορίου ( ο Λαμπρίδης χαρακτηριστικά ανέφέρε « εις την κωμόπολιν Λαϊστης κατοικούσαν περί των 3000 κατοίκων»).

Η Λάιστα, όπως και άλλα κοντινά χωριά, καταστράφηκε ολοσχερώς από τον γερμανικό στρατό το 1943. Στη μεταπολεμική εποχή η μετανάστευση κι η αστυφιλία μείωσαν ακόμη περισσότερο τον πληθυσμό με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχουν μερικές μόνο δεκάδες μόνιμοι κάτοικοι.

Τα τελευταία χρόνια όμως η Λάιστα ανακάμτει και βρίσκεται πάλι σε πορεία ανάπτυξης. Απέκτησε ασφαλτοστρωμένο δρόμο (ήταν το τελευταίο Ζαγοροχώρι χωρίς άσφαλτο) και παρέχει άριστες υπηρεσίες στους επισκέπτες της περιοχής, καθώς λειτουργούν εστιατόρια και παραδοσιακοί ξενώνες που προσφέρουν άνετη φιλοξενία, ενώ το υπέροχο φυσικό περιβάλλον γεμίζει τους ταξιδιώτες με εκπληκτικές εικόνες της ηπειρώτικης υπαίθρου.

Πως θα πάτε

Η Λάιστα απέχει από τα Ιωάννινα 80 χιλιόμετρα. Πριν ξεκινήσετε, σιγουρευτείτε ότι έχετε αρκετά καύσιμα καθώς τα πρατήρια καυσίμων είναι ελάχιστα.

Από τα Ιωάννινα, παίρνετε το δρόμο προς Κόνιτσα-Καλπάκι.
Στο 19ο χλμ. θα συναντήσετε το χωριό Μεταμόρφωση. Εκεί που τελειώνει το χωριό στρίβετε δεξιά. Θα δείτε πολλές πινακίδες με ονόματα χωριών του Κεντρικού Ζαγορίου. Ακολουθείστε αυτές προς Τσεπέλοβο.
Στο 29ο χλμ, λίγο μετά το χωριό Ασπράγγελοι, στρίψτε δεξιά στη διασταύρωση προς Τσεπέλοβο, Σκαμνέλι, Ηλιοχώρι, Βρυσοχώρι, Λάιστα. Δεν υπάρχει περίπτωση να τη χάσετε, έχει τρεις μεγάλες πινακίδες με ονόματα χωριών.
Στο 37ο χλμ θα βρείτε το Γεφύρι του Κόκκορου.
Στο 50ο χλμ θα περάσετε το Τσεπέλοβο και στο 54ο χλμ το Σκαμνέλι.
Στο 67ο χλμ στη διασταύρωση με το δρόμο προς Λάιστα, θα πάτε δεξιά. Λίγο προσοχή σ’ αυτό το δρόμο γιατί υπάρχουν μικρές καθιζήσεις, κατολισθήσεις και σε 2-3 σημεία έχει φύγει η άσφαλτος απ’ το οδόστρωμα.
Στο 80ο χλμ θα συναντήσετε τη Λάιστα.

Τι θα δείτε

Περιτριγυρισμένη από δάση, η Λάιστα αποτελεί ιδανικό προορισμό για τους λάτρεις της φύσης.

Πάρτε το μονοπάτι προς το βουνό Φλάμπουρο (υψ. 1904 μ.) και απολαύστε μία σχετικά εύκολη πεζοποριακή διαδρομή 3-4 ωρών με ιδιαίτερη αισθητική αξία, καθώς διασχίζει πυκνά δάση κωνοφόρων και προσφέρει εξαιρετική θέα προς τα γύρω αλπικά συγκροτήματα της Γκαμήλας, του Σμόλικα και της Τσιούκας. Στα ρυάκια της διαδρομής φύεται το εντομοφάγο φυτό pinguicula hirtiflora.
Επίσκεψη στο χωριό φάντασμα Παλιοχώρι, που εγκαταλείφθηκε από τους κατοίκους του, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο
Δείτε την εκκλησία των Παμμεγίστων Ταξιαρχών που χρονολογείται από το 1770. Πρόκειται για μεγαλοπρεπή ναό με υπέροχο τεράστιο τέμπλο, φιλοτεχνημένο με την τεχνική του βαθιού ανάγλυφου και πολλές παραστάσεις από την Αγία Γραφή και τη μυθολογία.
Το ξωκλήσι του Αϊ-Γιώργη με το δέντρο όπου μίλησε ο Πατροκοσμάς ο Αιτωλός στα 1778. Δέκα λεπτά περπάτημα από το χωριό.
Αν σας αρέσει το ποδήλατο βουνού, υπάρχει η εξαιρετική διαδρομή που ξεκινάει μέσα από την Λάιστα και ακολουθώντας τον δασικό δρόμο περνάει από την Αταραχή, οδηγεί στο διάσελο της Μόρφας και στην κοντινή Βαβούδα.

Που θα μείνετε

Ξενώνας Νίκη Βέη
Τηλ: 26530.22720
Κινητό: 6979126318

Ξενοδοχείο Ρόμπολο
Βασιλική Πιπίκου
Τηλ: 26530.22765
Κινητό: 6977356481

Που θα φάτε

Ταβέρνα Ρόμπολο
Στο ισόγειο του ομώνυμου ξενοδοχείου στη πλατεία
Δοκιμάσετε χορτόπιτα με φύλλο ανοιγμένο στο χέρι, μαγειρευτά, όσπρια και άγρια χόρτα.
Τηλ: 26530-22765

Πανηγύρια - Εκδηλώσεις

Παραδοσιακό πανηγύρι στις 15 Αυγούστου, γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου

Πρόβλεψη καιρού

Αναφορές

Lajsta (Laka) [Αυστριακός Χάρτης 1914]. Λάιστα ή Λάιτσα [Χάρτης Κοντογόνη 1912]. Laysta: 230 οικογένειες Βλάχων [Pouqueville 1826 I, 209]. Laista: το μεγαλύτερο χωριό στο Ζαγόρι, με 200 σπίτια [Leake 1835 IV, 167]. Λάιστα: περιοχή του Ζαγορίου, μεταξύ των πηγών Αώου και Ινάχου, 155 χριστιανικές οικογένειες, 257 στέφανα, εκκλησία Ιωαννίνων, γλώσσα Βλαχική και Ελληνική [Αραβαντινός 1856 Β, 333]. Λάιστα: βλαχοχώρι με 364 οικογένειες / 1.800 κατοίκους [Λαμπρίδης, 84]. Lake: ρουμάνικο χωριό με 500 οικογένειες [Picot 1875, 36]. Λάιστα: βλάχικο χωριό [Κρυστάλλης 1891, 60-61]. Laista (Laka): στο βόρειο Ζαγόρι, τρεις και μισή ώρες από τη Vovusa, 450 σπίτια, 2.250 Αρομούνοι [Weigand 1895, 315]. Λάιστα: περιοχή Ζαγορίου, 267 κουτσοβλαχικές οικογένειες [Αραβαντινός 1905, 49]. Laista (Laca): σχολείο αρρένων, 5.900 Βλάχοι [Papahagi 1905, 148]. Λάιστα: επαρχίας Ιωαννίνων, 364 ελληνοβλαχικές οικογένειες [Πατριαρχείο 1906, μστ΄]. Λαΐστα: υποδιοικήσεως και νομού Ιωαννίνων, 892 κάτοικοι [Απαρίθμησις 1913]. Laka ή Laista: Βλαχοχώρι με 400 σπίτια [Wace - Thompson 1914, 199]. Λάιστα: Λαΐστης Ιωαννίνων, 539 κάτοικοι [Λεξικόν Συνοικισμών 1923, 60]. Λάιστα: Επαρχία Δωδώνης, διάταγμα 7/8/1919 (Φ.Ε.Κ. 184/1919) [Αρχεία Δρακάκη - Κούνδουρου 1939, 455]. Λάιστα: Λαΐστης Δωδώνης, 120 κάτοικοι, υψόμετρο 1.020 [Λεξικόν Οικισμών 1974, 255]. Λάιστα ή Λάκκα: βλαχοχώρι στο Βλαχοζάγορο [Κουκούδης, 153, 163, 188]. Λάιστα: δήμου Τύμφης, νομού Ιωαννίνων, κάτοικοι 96 [Λεξικό Σταματελάτου 2001, 409].